Vertel eens...

Geplaatst door op in Nieuws
  • Fontgrootte: Groter Kleiner
  • Hits: 7978
  • 2 reacties
  • Abonneer op updates
  • Afdrukken

Inmiddels is het alweer twee weken geleden en algeheel niet actueel meer maar schrijven over Aidan Chambers is voor mij áltijd actueel. Ik ben namelijk ontzettend fan van de man en zijn werk. Aidan Chambers is mijn held. Binnen de wereld van de jeugdboeken en leesbevorderaars behoeft hij geen enkele introductie. Voor de mensen van daarbuiten; Aidan Chambers is een Britse jeugdboekenauteur (lees vooral Je moet dansen op mijn graf) en hij heeft een aanpak ontwikkeld om met kinderen over literatuur te praten in zijn boek Vertel eens… (nu met het boek De leesomgeving gebundeld in Leespraat). Deze aanpak wordt in Nederland, ook door mij, breed gepredikt. Goed, terug naar twee weken geleden. Aidan Chambers, bijna 80 jaar oud, kwam naar Nederland!

De reden voor zijn bezoek was de Middag van het Kinderboek op zaterdag 13 september én hij gaf de dag eraan voorafgaand op initiatief van Stichting Lezen/ Kunst van Lezen een workshop over Vertel eens… aan leescoördinatoren en leesconsulenten van de Bibliotheek op school. Daar moest ik natuurlijk bij zijn! Enig nadeel was dat ik eigenlijk tot en met die zondag op vakantie zou zijn. Klein detail… Manlief snapte gelukkig heel goed dat we toch écht eerder thuis moesten komen omdat ik dit feest voor geen goud wilde missen. En toen kreeg ik ook nog eens de vraag of ik bij de workshop dagvoorzitter wilde zijn. Eh….. Ja graag!

Hoe was het dan? In één woord: GEWELDIG! En niet alleen omdat ik nou zo’n fan ben, bovenal omdat de inhoud zo sterk was. In een korte lezing zette Chambers zijn theorie over het belang van een goede leesomgeving en de werking van de leescirkel uiteen. Voor een goede leesomgeving is een brede selectie aan boeken nodig om uit te kunnen kiezen, er is tijd en plaats nodig om lekker te kunnen lezen en er moet de mogelijkheid zijn om te kunnen reageren op hetgeen gelezen is. De helpende volwassene (in de vorm van ouders, leerkracht of bibliothecaris) is degene die deze voorwaarden kan scheppen. Vervolgens ging hij in op zijn aanpak Vertel eens… Nu is dat een best moeilijke aanpak die nogal wat van de gespreksleider vraagt maar in het heel kort komt het neer op een verdiepend gesprek over een tekst die alle deelnemers gelezen hebben. Het leidt tot een grotere literaire competentie van kinderen én het vergroot hun leesplezier.

In het kader van ’doe wat je zegt’ gingen we zo een gesprek aan over het prachtige boek De duif die niet kon duiken van Edward van de Vendel met illustraties van Alain Verster. Aidan Chambers wilde perse een boek van een Nederlandse auteur en het werd voor de gelegenheid in het Engels vertaald. Chambers kreeg het voor elkaar om met 220 mensen een workshop te houden waarin voldoende gelegenheid was voor ieders inbreng. Hij had vijf enthousiastelingen op de eerste rij die hij eerst aan het woord liet en verder had hij de zaal in vieren gedeeld zodat de onderdelen: -wat vond je leuk? –wat vond je niet leuk? – wat vond je moeilijk? en –welke patronen zag je? per vak uitgediept konden worden. Omdat de groep altijd meer weet dan de individuen leerden we allemaal van alles bij over het verhaal en de illustraties.

Wat heel sterk was in zijn workshop was de manier waarop hij niet alleen het gesprek, zoals het volgens zijn aanpak bedoeld is, met ons aanging maar ook regelmatig eruit stapte om er van bovenaf op te reflecteren, als een vorm van metacognitie. Hij zei dan: ‘Step out of the game’ en deelde zijn twijfels en keuzes als gespreksleider. Op die manier leerde ik veel over de rol van de gespreksleider en bovenal: wees niet bang om ‘fouten’ te maken, begin gewoon. Leer door te doen.

Een van de uitgangspunten van een gesprek volgens de aanpak van Chambers is: alles kan en mag gezegd worden. Er is geen goed of fout, er is geen vooropgezet antwoord of doel dat de gespreksleider wil horen of bereiken. Het gaat alleen om de beleving van de gespreksdeelnemers, wat ervaren zij? Daarnaast is het woord ‘waarom?’ verboden, dat roept teveel ‘verantwoording moeten geven’ op. Vraag liever ‘Vertel eens…’, als een open uitnodiging om gedachten te verwoorden. De rol van de gespreksleider is dus een terughoudende rol; vul niet in, dwing niks af en praat vooral niet teveel zelf. Uit eigen ervaring kan ik zeggen: niet gemakkelijk voor ons praatgrage leerkrachten. Daarmee denk ik wel eens dat de aanpak van Chambers welhaast meer een pedagogische visie is dan een manier van een gesprek voeren. De gespreksleider heeft een open houding nodig en dient geïnteresseerd te zijn in wat de gespreksdeelnemers te zeggen hebben. Niemand weet hoe het gesprek zal verlopen en welke kant het op zal gaan.

Na deze ongelooflijk inspirerende en prettige middag, les van de meester zelf, sprak Aidan Chambers de volgende dag over zijn eigen leven op de Middag van het Kinderboek. Ook die lezing was inspirerend zoals je bij Conny Reijngoudt kunt terug lezen. Na een heel weekend Chambers ben ik weer volledig opgeladen om zijn aanpak, of beter zijn pedagogische visie te verspreiden. Ga aan de slag, praat met kinderen over boeken!

0

Reacties

Laat uw reactie achter

Gast woensdag, 16 oktober 2019 17:11

Copyright © 2013 Dessgevraagd | Realisatie: OnPole